🎭 Οι Μουσικοί του Γιώργου Σκούρτη- Όταν η διχόνοια φιμώνει το μήνυμα

Τρεις μουσικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια εξουσία που δεν φοβάται μονάχα τις λέξεις, αλλά και καθετί που μπορεί να ξυπνήσει τη συνείδηση. Κρατούν ένα μήνυμα που πρέπει να φτάσει στους ανθρώπους, όμως διαφωνούν για τον τρόπο της μετάδοσής του. Και ενώ ο κίνδυνος πλησιάζει, η κοινή τους αλήθεια κατακερματίζεται σε τρεις αντιμαχόμενες βεβαιότητες.

Γραμμένοι και πρωτοπαρουσιασμένοι το 1972 από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν, Οι Μουσικοί γεννήθηκαν μέσα στη βαριά σιωπή της δικτατορίας. Ο Γιώργος Σκούρτης δεν κατονομάζει τον ιστορικό χρόνο. Τον αφήνει αόριστο, ώστε να γίνεται διαρκής. Ωστόσο, το ελληνικό κοινό της εποχής μπορούσε να αναγνωρίσει πίσω από το σκοτεινό περιβάλλον τη λογοκρισία, τον φόβο, την κρατική βία και την απειλή που συνόδευε κάθε ελεύθερη φωνή.

Οι τρεις περιθωριακοί λαϊκοί μουσικοί δεν βρίσκονται στη σκηνή για να ψυχαγωγήσουν. Η μουσική τους αποτελεί γλώσσα, μνήμη και πράξη αντίστασης. Το μήνυμα που μεταφέρουν δεν αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο, επειδή ο Σκούρτης ενδιαφέρεται περισσότερο για την αγωνία της μετάδοσής του. Μπορεί να είναι η ελευθερία, η αλήθεια, η εξέγερση ή η ανάγκη ενός λαού να ξαναβρεί τη φωνή του. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι θα πουν, αλλά αν θα κατορθώσουν να το πουν εγκαίρως.

Ο πρώτος μουσικός εμπιστεύεται την οργάνωση, την πειθαρχία και τη σταθερή ιδεολογική γραμμή. Αναζητεί τη βεβαιότητα ενός σχεδίου, επειδή το σχέδιο τον προστατεύει από το χάος. Πίσω από την αυστηρότητά του, όμως, διακρίνεται ένας βαθύτερος φόβος: μήπως η αυθόρμητη πράξη ξεφύγει από τον έλεγχο και οδηγήσει στην καταστροφή. Η δύναμή του είναι η συνέπεια. Η αδυναμία του είναι ότι η συνέπεια μπορεί να απολιθωθεί σε δόγμα.

Ο δεύτερος ζητά άμεση ρήξη. Τον κινεί η οργή, η ανυπομονησία και η πεποίθηση ότι κάθε καθυστέρηση υπηρετεί τον καταπιεστή. Η ψυχολογία του είναι εκείνη του ανθρώπου που έχει πονέσει τόσο, ώστε δεν αντέχει πλέον τη φρόνηση των άλλων. Η ορμή του περιέχει ηρωισμό, αλλά και έναν επικίνδυνο ναρκισσισμό της θυσίας: την ανάγκη να δράσει, ακόμη κι όταν η πράξη του μπορεί να ακυρώσει τον σκοπό της.

Ο τρίτος αναζητεί την ασφαλέστερη οδό. Δεν στερείται συνείδησης, αλλά γνωρίζει τη δύναμη του αντιπάλου και φοβάται το τίμημα. Προτείνει υπαινιγμούς, παρακάμψεις και συμβιβασμούς. Εκφράζει τον καθημερινό άνθρωπο που θέλει να αντισταθεί χωρίς να συντριβεί. Όμως η αυτοπροστασία του κινδυνεύει να γίνει αναβολή και η αναβολή μια εκλεπτυσμένη μορφή παραίτησης.

Καθένας τους κατέχει ένα μέρος της αλήθειας και καθένας φυλακίζεται μέσα σε αυτό. Εδώ βρίσκεται η τραγική δύναμη του έργου. Οι μουσικοί έχουν κοινό σκοπό, αλλά δεν διαθέτουν κοινή γλώσσα. Αντί να συνθέσουν τις διαφορές τους, μετατρέπουν τη μέθοδο σε υπέρτατη αξία. Το μέσο καταβροχθίζει τον σκοπό και η εξουσία δεν χρειάζεται πλέον να τους νικήσει ολοκληρωτικά. Αρκεί να τους αφήσει να εξαντληθούν πολεμώντας μεταξύ τους.

Ο Σκούρτης αρνείται να μοιράσει πιστοποιητικά πολιτικής ορθότητας. Δεν δικαιώνει τον οργανωμένο, τον εξεγερμένο ή τον συμβιβαστικό. Αποκαλύπτει ταυτόχρονα τη χρησιμότητα και την παθολογία κάθε στάσης. Η αποστασιοποίησή του δεν αποτελεί ουδετερότητα. Είναι αυστηρότερη μορφή κριτικής, επειδή υποχρεώνει τον θεατή να εγκαταλείψει τις εύκολες ταυτίσεις και να εξετάσει τη δική του θέση απέναντι στην ευθύνη.

Το έργο παραμένει οδυνηρά σύγχρονο. Σήμερα τα μηνύματα μεταδίδονται ακαριαία, αλλά η ταχύτητα δεν εξασφαλίζει ούτε την αλήθεια ούτε την επικοινωνία. Πολιτικές και κοινωνικές ομάδες, ακόμη και άνθρωποι που υπερασπίζονται τον ίδιο σκοπό, συχνά αλληλοεξοντώνονται για τη μέθοδο, τη διατύπωση ή την ιδεολογική καθαρότητα. Η εξουσία ευνοείται κάθε φορά που η διαφωνία παύει να γεννά σύνθεση και γίνεται εμφύλια τύφλωση.

Στη δική μου ματιά, Οι Μουσικοί μιλούν για μια βαθύτερη ανθρώπινη αποτυχία: ακούμε τη δική μας φωνή τόσο δυνατά, ώστε παύουμε να αντιλαμβανόμαστε τη μελωδία που θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε μαζί. Ο φόβος γεννά ακαμψία, η οργή απερισκεψία και η ανάγκη επιβίωσης σιωπή. Καμία μέθοδος δεν αρκεί όταν απουσιάζει η ουσιαστική συνάντηση των ανθρώπων.

Το μήνυμα, τελικά, δεν φιμώνεται μόνο από τους απαγορευτές του. Μπορεί να χαθεί και στα χέρια εκείνων που ορκίζονται ότι το υπηρετούν. Γιατί η πιο πικρή ήττα δεν έρχεται όταν μας αφαιρούν τη φωνή, αλλά όταν, ενώ έχουμε ακόμη φωνή, δεν κατορθώνουμε να τραγουδήσουμε μαζί.

Ηχογράφηση: 1977 Μουσική επένδυση: Γιάννης Μαρκόπουλος Σκηνοθεσία: Γιώργος Σκούρτης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Κώστας Μεσσάρης - Φλογέρας, Βασίλης Μπουγιουκλάκης - Μπάντσο, Αγγελική Ελευθερίου – Κουτάλια

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖