Episode 592
🐈 Η αγγελία Γιώργος Σκούρτης, Όταν η μοναξιά ζητά να αγοραστεί
Τέσσερις άγνωστοι φτάνουν ένα κρύο απόγευμα για μια γάτα που δεν θα εμφανιστεί ποτέ. Στην πραγματικότητα, κανείς τους δεν αναζητά ένα ζώο· αναζητούν μια παρουσία που θα διακόψει, έστω προσωρινά, τη σιωπή της ζωής τους. Στην Αγγελία, ο Γιώργος Σκούρτης μετατρέπει μια καθημερινή συναλλαγή σε τελετουργία εξομολόγησης. Και τότε αποδεικνύεται πως το δυσκολότερο τίμημα δεν είναι εκείνο που πληρώνουμε για να αποκτήσουμε κάτι, αλλά εκείνο που απαιτείται για να φανερώσουμε ποιοι είμαστε.
Η Αγγελία, γραμμένη το 1972, γεννιέται μέσα σε μια Ελλάδα πολιτικά ασφυκτική και κοινωνικά μεταβαλλόμενη. Η δικτατορία έχει επιβάλει τη δημόσια σιωπή, ενώ η βίαιη αστικοποίηση έχει ήδη αρχίσει να διαλύει τους παλαιότερους δεσμούς της γειτονιάς και της κοινότητας. Οι άνθρωποι συνωστίζονται στις πόλεις, αλλά δεν συναντιούνται ουσιαστικά. Κατοικούν σε διπλανά διαμερίσματα και παραμένουν ξένοι. Ο Σκούρτης συλλαμβάνει αυτήν ακριβώς την αντίφαση: όσο μικραίνουν οι αποστάσεις ανάμεσα στα σώματα, τόσο μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα στις ψυχές.
Η αγγελία για την πώληση μιας γάτας είναι ο δραματουργικός δόλος που συγκεντρώνει τέσσερις αγνώστους στον ίδιο χώρο. Η γάτα απουσιάζει, όμως η απουσία της αποκτά ισχυρότερη σκηνική παρουσία από οποιαδήποτε εμφάνιση. Είναι η υπόσχεση μιας άδολης συντροφιάς, ενός πλάσματος που μπορεί να ακούσει χωρίς να κρίνει, να δεχτεί χωρίς να απαιτήσει κοινωνικά διαπιστευτήρια. Οι ήρωες πιστεύουν ότι ήρθαν να αγοράσουν κάτι. Σύντομα αποκαλύπτεται ότι έχουν έρθει, χωρίς να το γνωρίζουν, για να προσφέρουν προς εξέταση τον ίδιο τον εαυτό τους.
Στην αρχή μιλούν μέσα από τους ασφαλείς κώδικες της ευγένειας, της καχυποψίας και της κοινωνικής επίδειξης. Καθένας φέρει μια κατασκευασμένη εικόνα, αναγκαία για να επιβιώσει ανάμεσα στους άλλους. Καθώς όμως η αναμονή παρατείνεται, οι συμβάσεις υποχωρούν. Ο λόγος γίνεται άλλοτε εξομολόγηση και άλλοτε επίθεση, επειδή η αλήθεια δεν απελευθερώνει πάντοτε· συχνά πληγώνει εκείνον που την ακούει και εκθέτει εκείνον που την προφέρει.
Ο άνδρας που ενσαρκώνει ο Κώστας Κακκαβάς επιστρατεύει τη γοητεία και την αυτοπεποίθηση σαν πανοπλία. Πίσω τους διακρίνεται ο φόβος της φθοράς και η αγωνία ενός ανθρώπου που χρειάζεται την επιβεβαίωση των άλλων για να αισθανθεί υπαρκτός. Η μορφή της Έρσης Μαλικένζου κουβαλά μια βαθύτερη πίκρα: είναι η γυναίκα που διδάχθηκε να υπομένει, να περιορίζει τις επιθυμίες της και να μετατρέπει την ανάγκη για τρυφερότητα σε αξιοπρεπή σιωπή. Στη φωνή της, η ελπίδα παλεύει με την υποψία ότι ο χρόνος της αγάπης ίσως έχει περάσει.
Ο χαρακτήρας του Κωνσταντίνου Σταρίδα μοιάζει περισσότερο προσγειωμένος, λαϊκός και δύσπιστος. Ο κυνισμός του, όμως, δεν αποτελεί δύναμη· είναι η άμυνα του ανθρώπου που έχει διαψευστεί αρκετές φορές ώστε να περιγελά όσα εξακολουθεί κατά βάθος να επιθυμεί. Η ηρωίδα της Αθηνάς Αλεξοπούλου κινείται ανάμεσα στην αφέλεια και στην απόγνωση. Καταφεύγει στη φαντασία και στο ψέμα όχι για να εξαπατήσει, αλλά για να επιβιώσει. Μερικές φορές το ψέμα είναι το τελευταίο δωμάτιο όπου μπορεί να κατοικήσει μια τραυματισμένη ελπίδα.
Ο Σκούρτης δεν εξετάζει τους ήρωές του απομονωμένους από την Ιστορία. Η ψυχική τους ερημία έχει κοινωνικές ρίζες. Προέρχεται από έναν κόσμο που αξιολογεί τον άνθρωπο με βάση τη χρησιμότητα, την εμφάνιση, το φύλο και την κοινωνική του θέση. Ακόμη και η επικοινωνία αρχίζει ως εμπορική πράξη: κάποιος δημοσιεύει, κάποιος ενδιαφέρεται, κάποιος αγοράζει. Η ανθρώπινη ανάγκη υπακούει στη γλώσσα της αγοράς.
Αυτό κάνει την Αγγελία οδυνηρά σύγχρονη. Σήμερα δεν συναντιόμαστε μέσω μιας στήλης εφημερίδας αλλά μέσα από πλατφόρμες, προφίλ και ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις. Διαθέτουμε αμέτρητους τρόπους επικοινωνίας και όλο και λιγότερη βεβαιότητα ότι κάποιος μας ακούει. Προβάλλουμε επιμελημένες εκδοχές του εαυτού μας και περιμένουμε από έναν άγνωστο να αναγνωρίσει όσα εμείς φοβόμαστε να ομολογήσουμε.
Η προσωπική μου αίσθηση είναι πως η γάτα δεν χάθηκε ούτε εξαφανίστηκε. Δεν υπήρξε ποτέ ως πραγματικός στόχος. Είναι το αθώο πρόσχημα που χρειάζονται οι άνθρωποι για να πλησιάσουν χωρίς να παραδεχθούν ότι υποφέρουν. Ο Σκούρτης μάς αφήνει μπροστά σε μια σκληρή διαπίστωση: πολλές φορές ζητάμε την αλήθεια, αλλά λαχταρούμε ένα παρήγορο ψέμα. Γιατί η αλήθεια απαιτεί να αναλάβουμε την ευθύνη της ζωής μας, ενώ το ψέμα μάς επιτρέπει να συνεχίσουμε να περιμένουμε.
Κι ίσως, τελικά, κάθε αγγελία που δημοσιεύει ο άνθρωπος να κρύβει πίσω από τις λέξεις την ίδια ανομολόγητη έκκληση: Δεν ζητώ αυτό που γράφω. Ζητώ κάποιον να καταλάβει γιατί το έγραψα.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Σκούρτης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Σταρίδας, Αθηνά Αλεξοπούλου, Κώστας Κακκαβάς, Έρση Μαλικένζου
📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!
https://www.youtube.com/@angeligeorgia808
Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο
👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support
Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι
👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67
🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖
