Episode 345
🐭🐭🐭Τα Ποντίκια (Three Blind Mice). Agatha Christie Όταν το παιδικό τραγούδι γίνεται φόνος 🐭🐭🐭
Το παιδικό τραγούδι που βασίστηκε το μυθιστόρημα
Το παιδικό τραγουδάκι, αθώο στην επιφάνεια, κρύβει έναν πυρήνα σκληρής τιμωρίας και ανελέητης καταδίωξης. Στο Three Blind Mice το μοτίβο αυτό μεταφέρεται αυτούσιο στην υπόθεση: άνθρωποι που τρέχουν, που πιστεύουν ότι ξεφεύγουν, αλλά είναι ήδη σημαδεμένοι από πράξεις του παρελθόντος. Όπως τα ποντίκια του τραγουδιού, έτσι και οι ήρωες του έργου βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε έναν κλειστό χώρο και σε μια αόρατη ηθική παγίδα, όπου η τιμωρία δεν έρχεται τυχαία, αλλά ως αναπόφευκτη συνέπεια όσων κάποτε αποσιωπήθηκαν.
“Three blind mice, three blind mice,
See how they run!
They all run after the farmer’s wife,
And she cut off their tails with a carving knife,
Did you ever see such a thing in your life
As three blind mice!”
«Τρία τυφλά ποντίκια, τρία τυφλά ποντίκια,
δες πώς τρέχουν!
Όλα τρέχουν πίσω από τη γυναίκα του αγρότη,
κι εκείνη τους έκοψε τις ουρές με το μαχαίρι,
είδες ποτέ στη ζωή σου τέτοιο πράγμα,
όπως τρία τυφλά ποντίκια!»
Β παραλλαγή τραγουδιού
Η παλιά αυτή παραλλαγή του τραγουδιού δεν έχει τίποτα το αθώο. Η ωμή γλώσσα, οι εικόνες σφαγής και η παρουσία της «Κυράς Ιουλιανής» και του μυλωνά μεταφέρουν έναν κόσμο λαϊκής βίας και τιμωρίας, όπου η πράξη προηγείται της κρίσης. Στο Three Blind Mice αυτή η αρχέγονη σκληρότητα επιστρέφει μεταμφιεσμένη σε αστικό μυστήριο: οι ήρωες δεν κυνηγιούνται πια σε χωράφια, αλλά σε κλειστούς χώρους και σκοτεινές μνήμες. Όπως στο τραγούδι, έτσι και στο έργο, η τιμωρία δεν εξηγείται, απλώς εκτελείται. Δεν υπάρχει έλεος, μόνο επανάληψη. Το παιδικό μοτίβο γίνεται μηχανισμός μοίρας, και όποιος βρεθεί μέσα στον κύκλο του, δεν ξεφεύγει — απλώς τρέχει λίγο ακόμη.
“Three Blinde Mice,
Three Blinde Mice,
Dame Iulian,
Dame Iulian,
the Miller and his merry olde Wife,
shee scrapte her tripe licke thou the knife”
«Τρία τυφλά ποντίκια,
τρία τυφλά ποντίκια,
Κυρά Ιουλιανή,
Κυρά Ιουλιανή,
ο μυλωνάς κι η χαρούμενη, γριά γυναίκα του,
ξύρισε τα εντόσθιά της, γλείφοντάς τα σαν μαχαίρι»
Υπόθεση
Η υπόθεση τοποθετείται σε έναν κλειστό αστικό χώρο, όπου η Σάντρα καλείται να παραστεί σε ένα υποτιθέμενο πάρτι φίλων της. Όταν φτάνει στο μοντέρνο διαμέρισμα, διαπιστώνει πως η πόρτα είναι ανοιχτή, το σπίτι άδειο από προετοιμασίες και το ζευγάρι των οικοδεσποτών απουσιάζει στο εξωτερικό. Η αίσθηση της αμηχανίας μετατρέπεται γρήγορα σε υποψία. Η πρώτη παρουσία που συναντά είναι η Τζένιφερ Γκρεις, γνωστή της οικογένειας, η οποία έχει έρθει απλώς για να ταΐσει τον παπαγάλο. Η Τζένιφερ, με μια στάση ηθικής αυστηρότητας και συγκαλυμμένης ειρωνείας, αφήνει υπαινιγμούς ότι η Σάντρα ίσως δεν βρίσκεται εκεί τυχαία, αλλά για να συναντήσει έναν κρυφό εραστή, παρά τον γάμο της με τον Τζων.
Η ένταση κορυφώνεται όταν εμφανίζεται ο Ντέιβιντ, ο εραστής της Σάντρας, ο οποίος ισχυρίζεται πως εκείνη τον κάλεσε στο διαμέρισμα. Η Σάντρα αρνείται κατηγορηματικά κάθε τέτοια πρόσκληση. Το μυστήριο βαθαίνει, καθώς και οι δύο συνειδητοποιούν πως κανείς δεν τους κάλεσε πραγματικά και πως το πάρτι δεν υπήρξε ποτέ. Η αποχώρηση της Τζένιφερ, συνοδευόμενη από αυστηρή ηθική κριτική, αφήνει τους δύο εραστές μόνους μέσα σε έναν χώρο που αρχίζει να μετατρέπεται σε παγίδα.
Η ανακάλυψη ενός πτώματος κρυμμένου σε σεντούκι μετατρέπει την ενοχή σε τρόμο. Οι ήρωες παγιδεύονται, κυριολεκτικά και ψυχικά, σαν ποντίκια χωρίς διέξοδο. Τότε ξεδιπλώνεται το παρελθόν της Σάντρας, αποκαλύπτοντας παλιές αμαρτίες, ενοχές και σιωπές που ζητούν εξιλέωση. Το έργο δεν ενδιαφέρεται μόνο για το ποιος σκότωσε, αλλά για το γιατί. Η δικαιοσύνη εδώ δεν είναι θεσμική, αλλά ηθική, σχεδόν αρχέγονη.
Οι χαρακτήρες λειτουργούν ως φορείς μυστικών. Η Σάντρα ενσαρκώνει τη σύγκρουση ανάμεσα στη κοινωνική εικόνα και την κρυφή επιθυμία. Ο Ντέιβιντ είναι η αυταπάτη της διαφυγής. Η Τζένιφερ προσωποποιεί την κοινωνική κρίση και την υποκρισία. Το έγκλημα έρχεται όχι ως τυχαίο γεγονός, αλλά ως αναπόφευκτη επιστροφή του παρελθόντος. Όπως στο παιδικό τραγούδι, τα ποντίκια τρέχουν… αλλά κανείς δεν ξεφεύγει.
🎭 Σκιαγράφηση χαρακτήρων
• Σάντρα
Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας. Παντρεμένη, κοινωνικά τακτοποιημένη, με ένα παρελθόν που αρνείται να μείνει θαμμένο. Βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα στην εικόνα που προβάλλει και στις πράξεις που προσπαθεί να ξεχάσει. Η ενοχή της δεν είναι μόνο ερωτική αλλά βαθύτερα ηθική. Όσο προχωρά το έργο, η άμυνά της καταρρέει και το παρελθόν επιστρέφει απαιτώντας λογαριασμό.
• Ντέιβιντ
Ο εραστής και ταυτόχρονα η ψευδαίσθηση διαφυγής. Πιστεύει ότι κινεί τα νήματα, όμως στην πραγματικότητα είναι εξίσου παγιδευμένος. Η παρουσία του λειτουργεί ως καταλύτης που αποκαλύπτει ρωγμές, ψέματα και μισές αλήθειες. Δεν είναι ο εγκέφαλος της υπόθεσης, αλλά το σύμπτωμα μιας ήδη διαβρωμένης κατάστασης.
• Τζένιφερ Γκρεις
Φαινομενικά δευτερεύων χαρακτήρας, ουσιαστικά η φωνή της κοινωνικής κρίσης. Κρίνει, υπονοεί και αποχωρεί αφήνοντας πίσω της δηλητήριο. Εκπροσωπεί την υποκρισία της ηθικής τάξης, που παρακολουθεί, σχολιάζει και καταδικάζει χωρίς να λερώσει τα χέρια της. Η παρουσία της εντείνει την ψυχολογική πίεση πριν το έγκλημα αποκαλυφθεί.
• Τζων
Ο απόν σύζυγος, παρών όμως ως σκιά. Δεν εμφανίζεται ενεργά, αλλά λειτουργεί ως διαρκής υπενθύμιση του κοινωνικού δεσμού και της προδοσίας. Συμβολίζει τον κόσμο της κανονικότητας που η Σάντρα προσπαθεί να διατηρήσει ανέπαφο, ενώ έχει ήδη ραγίσει.
• Το φιλικό ζευγάρι (οικοδεσπότες)
Απόντες αλλά κομβικοί. Η απουσία τους δημιουργεί το σκηνικό της παγίδας. Είναι αυτοί που με την αινιγματική τους απουσία μετατρέπουν έναν ιδιωτικό χώρο σε τόπο εγκλεισμού και αποκάλυψης.
• Το πτώμα
Χωρίς φωνή αλλά με βαρύτητα. Δεν είναι απλώς θύμα, αλλά φορέας μνήμης. Η ύπαρξή του φέρνει στο φως παλιά αμαρτήματα και συνδέει το παρόν με ένα παρελθόν που δεν συγχωρεί.
Σκηνοθεσία: Μιχάλης Μπούχλης
Μετάφραση Ελένης Γελάση
Ακούγονται οι ηθοποιοί:
Τιτίκα Νικηφοράκη, Σάντρα Κρέιβ
Τζένη Ζαχαροπούλου Τζένιφερ Μπράις
Στέλιος Καλογιερόπουλος, Ντέιβιντ Φόρεστερ
Γιώργος Παυλικανίδης, Αλεκ Χεντρι
Γιώργος Σαλάχας, αστυνόμος
Ιστορικό πλαίσιο
Το Three Blind Mice γεννήθηκε ως ραδιοφωνικό έργο το 1947, γραμμένο ειδικά για τα 80ά γενέθλια της βασίλισσας Μαρίας, συζύγου του Γεωργίου Ε΄. Η Κρίστι εμπνεύστηκε από ένα αθώο παιδικό τραγούδι, το οποίο στο έργο αποκτά σκοτεινή διάσταση, καθώς συνδέεται άρρηκτα με τον ψυχισμό του δολοφόνου. Από αυτό το λιτό, ραδιοφωνικό κείμενο ξεκίνησε μια διαδρομή που αργότερα θα οδηγούσε στη Ποντικοπαγίδα, χωρίς όμως εδώ να έχουμε ακόμα τη θεατρική υπερδομή, αλλά μια καθαρή, σφιχτή ιστορία μυστηρίου.
ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΝΤΙΚΟΠΑΓΙΔΑ
🇬🇷 Για όσους θέλουν να κρατήσουν αναμμένη τη φλόγα αυτών των παραγωγών, υπάρχει μια μυστική πύλη:
👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support
📚 Metabook: https://metabook.gr/angel67
🇬🇧 For those who wish to keep the flame of these creations alive, there is a secret gateway:
👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support
📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!
