Episode 548

💎 Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, Έντγκαρ Ουάλας και Πλαύτος, Ο Χρυσός που Τρέλανε τους Ανθρώπους 💰

00:00 πρόλογος

1:30 Ο τσιγκούνης που έχασε τον θησαυρό του –Αίσωπος

04:00 Περιπέτεια των Τριών Γκάριντεμπ Άρθρουρ Κόναν Ντόυλ

26: 00 Θαμμένος Θησαυρός Έντγκαρ Ουάλας

1:19 Μια Κούπα Γεμάτη Χρυσάφι Πλαύτος

2:27 Επίλογος

Ο χρυσός δεν υπήρξε ποτέ απλώς ένα πολύτιμο μέταλλο. Υπήρξε όνειρο, πειρασμός, εξουσία και άλλοτε κατάρα. Στην πολυθεματική αυτή θεατρική σύνθεση, ο Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, ο Έντγκαρ Ουάλας και ο Πλαύτος συναντιούνται πάνω σε έναν κοινό άξονα: την αλλοίωση του ανθρώπου όταν η ύλη γίνεται ανώτερη από την ψυχή. Τρία έργα διαφορετικών εποχών και ύφους αποδεικνύουν ότι η ανθρώπινη απληστία δεν γνωρίζει ούτε αιώνες ούτε σύνορα.

Η «Περιπέτεια των Τριών Γκάριντεμπ» ξεκινά με μια φαινομενικά παράξενη κληρονομιά. Η αναζήτηση τριών ανθρώπων με το ίδιο επώνυμο μοιάζει αρχικά με εκκεντρική ιδέα, όμως σύντομα ο Σέρλοκ Χολμς αντιλαμβάνεται πως πίσω από την υπόσχεση ενός αμύθητου πλούτου κρύβεται μια καλοστημένη απάτη. Ο Ντόυλ δεν αφηγείται απλώς ένα αστυνομικό μυστήριο. Ερευνά την ευπιστία του ανθρώπου απέναντι στην ελπίδα του εύκολου πλουτισμού. Εκεί όπου ο λογικός νους παραμερίζεται από την προσδοκία της τύχης, η κρίση θολώνει και η εξαπάτηση γίνεται ευκολότερη. Ο Χολμς λειτουργεί ως η φωνή της ψυχραιμίας μέσα σε έναν κόσμο όπου η επιθυμία προηγείται της λογικής.

Στον «Θαμμένο Θησαυρό», ο Έντγκαρ Ουάλας μεταφέρει τον θεατή στην αγγλική κοινωνία των αρχών του εικοστού αιώνα. Μια εξαφάνιση, ένας δικαστής υπεράνω υποψίας και ένας αθόρυβος ερευνητής συνθέτουν μια ιστορία όπου η αλήθεια είναι θαμμένη βαθύτερα από κάθε υλικό θησαυρό. Ο John G. Reeder δεν αντιμετωπίζει μόνο εγκλήματα· ανατέμνει ανθρώπινες συνειδήσεις. Ο Ουάλας δείχνει πως η εξουσία, το κύρος και η κοινωνική θέση μπορούν να λειτουργήσουν ως προσωπεία πίσω από τα οποία φωλιάζουν η ενοχή, η φιλοδοξία και ο φόβος της αποκάλυψης. Ο πραγματικός θησαυρός του έργου δεν βρίσκεται στο χώμα αλλά στη στιγμή που η αλήθεια αρνείται να μείνει άλλο θαμμένη.

Η ατμόσφαιρα αλλάζει με τη «Μια Κούπα Γεμάτη Χρυσάφι» του Πλαύτου. Η κωμωδία γίνεται το όχημα για μια από τις πιο διαχρονικές σάτιρες της φιλαργυρίας. Ο Ευγέων, μόλις βρίσκει την κούπα με το χρυσάφι, μετατρέπεται σε αιχμάλωτο του ίδιου του θησαυρού του. Δεν απολαμβάνει τον πλούτο· τον φοβάται. Υποψιάζεται τους πάντες, απομονώνεται και χάνει την ηρεμία του. Ο Πλαύτος γελά με τον άνθρωπο, αλλά ποτέ δεν τον εξευτελίζει. Αντίθετα, τον παρουσιάζει ως τραγική φιγούρα που φυλακίζεται από αυτό που θεωρεί πως θα τον ελευθερώσει. Δεν είναι τυχαίο ότι αιώνες αργότερα ο Μολιέρος θα αντλήσει από αυτή τη μορφή για να δημιουργήσει τον δικό του «Φιλάργυρο».

Το ενδιαφέρον αυτής της θεματικής βραδιάς βρίσκεται ακριβώς στη συνάντηση τριών διαφορετικών δραματουργικών κόσμων. Ο Ντόυλ προσεγγίζει τον χρυσό μέσα από την απάτη και την εγκληματική ευφυΐα. Ο Ουάλας τον συνδέει με την εξουσία, τα μυστικά και τη διαφθορά. Ο Πλαύτος τον μετατρέπει σε αντικείμενο σάτιρας, αποκαλύπτοντας ότι η απληστία είναι τόσο γελοία όσο και επικίνδυνη. Παρά τις διαφορές τους, οι τρεις συγγραφείς καταλήγουν στην ίδια διαπίστωση: ο άνθρωπος σπάνια γίνεται κύριος του πλούτου του· πολύ συχνότερα γίνεται δούλος του.

Η θεματική παραμένει συγκλονιστικά επίκαιρη. Σήμερα οι θησαυροί μπορεί να μην κρύβονται σε υπόγεια ή σε χάλκινες κούπες. Μπορεί να είναι τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδύσεις, ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ή η αδιάκοπη επιδίωξη περισσότερων αγαθών. Η ψυχολογία όμως παραμένει αναλλοίωτη. Ο φόβος της απώλειας γεννά καχυποψία, η απληστία θολώνει την κρίση και η επιθυμία της κατοχής μετατρέπεται συχνά σε φυλακή.

Αυτό που μένει τελικά δεν είναι οι λίρες, τα διαμάντια ή οι κρυμμένοι θησαυροί. Είναι το ερώτημα που οι τρεις δημιουργοί αφήνουν να αιωρείται πάνω από κάθε εποχή: ο άνθρωπος κυνηγά τον χρυσό ή ο χρυσός κυνηγά τον άνθρωπο; Γιατί από μια στιγμή και μετά, εκείνος που πιστεύει ότι κατέχει τον θησαυρό, ίσως έχει ήδη γίνει το πολυτιμότερο απόκτημά του.

Η περιπέτεια των τριών Γκάριντεμπ

Ηθοποιοί: Χρήστος Πάρλας (Σέρλοκ Χολμς) Γρηγόρης Βαφιάς (Δρ. Τζων Γουάτσον) Γιάννης Μπέζος (Νέιθαν Γκάριντεμπ) Αγαπητός Μανδαληός Βάλια Σαπανίδου

Ο θαμμένος θησαυρός του Έντγκαρ Ουάλας

Μετάφραση και ελεύθερη διασκευή για το ραδιόφωνο: Ανδρέα Διονύσιου Πόντη

Ηθοποιοί: Θάνος Πετεμερίδης- Τζον Ρίντερ - Ανδρέας Μαραγκός- Σερ Τζον Μπιθεμάιτ

Λένια Σορόκου- Μις Μπέρναν - Γιώργος Ζένιος- Σερ Κέις -Κώστας Δημητρίου- επιθεωρητής Χόλφορντ - Ανδριανή Μαλένη- μις Λέβερμπιντ - Στέλιος Καπτανίδης- Lew Kohl

Πάνος Καλής Στάνραιντ

'Μια κούπα γεμάτη χρυσάφι του Πλαύτου

Μετάφραση και διασκευή: Κατερίνα Αγγελάκη - Ρουκ Σκηνοθεσία: Κώστας Κροντηράς

Ηθοποιοί: Μιχάλης Καλογιάννης, Γιάννης Αργύρης, Λούλα Ιωαννίδου, Λουϊζα Ποδηματά, Ζώρας Τσάπελης, Θύμιος Καρακατσάνης, Μανώλης Δεστούνης, Νάσος Κεδράκας, Βαγγέλης Πρωτοπαπάς, Γιώργος Ζαχαριάδης, Έλντα Αθανασάκη

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

About the Podcast

Show artwork for Θέατρο με Αγγελή Γεωργία, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα
Θέατρο με Αγγελή Γεωργία, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα
ηχητικά θεατρικά έργα

About your host

Profile picture for Γεωργια Αγγελή

Γεωργια Αγγελή

Είμαι η Γεωργία Αγγελή, αφηγήτρια, ραδιοφωνική παραγωγός από το 2013, podcaster, youtuber και συγγραφέας. Από τα podcast μου θα ακούτε τη δουλειά μου. Μου αρέσει η λογοτεχνία, τα λαϊκά παραμύθια, η μυθολογία, οι ιστορίες σοφίας, το θέατρο από όλο τον κόσμο.